Skupština Socijalističke Republike Crne Gore, 12. oktobra 1971. godine, donijela je Zakon o Društvu za nauku i umjetnost Crne Gore. Matičarska komisija izabrala je, na sjednici na Cetinju, 6. marta 1973. godine, 42 člana Društva za nauku i umjetnost Crne Gore: 25 redovnih i 17 dopisnih članova. Dvanaest članova bili su članovi ostalih akademija nauka umjetnosti u SFRJ. Na prvoj, konstitutivnoj sjednici Skupštine Društva izabrani su: predsjednik, potpredsjednici i sekretar Društva. Ubrzo potom Društvo je usvojilo Statut, formiralo odjeljenja i imenovalo njihove sekretare.

Društvo je osnovano kao samostalna naučna organizacija, sa sjedištem u Titogradu, koja udružuje istaknute naučne radnike i stvaraoce iz svih oblasti umjetnosti, sa zadatkom da svojom djelatnošću razvija naučnu misao, njeguje i unapređuje umjetnost, vrši naučna istraživanja i da samostalno ili u saradnji sa drugim naučnim organizacijama podstiče rad i aktivnost naučnih organizacija i naučnih radnika. Početkom 1975. godine, Društvo za nauku i umjetnost Crne Gore postalo je ravnopravan član Savjeta akademije nauka i umjetnosti SFRJ. Nakon tri godine uspješnog rada, Društvo je preraslo u Crnogorsku akademiju nauka i umjetnosti. Shodno dogovoru sa drugim akademijama i u skladu sa Zakonom o Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti, koji je usvojen na sjednici Skupstine SRCG 10. marta 1976. godine, utvrđen je novi radni sastav (13 redovnih i 13 dopisnih članova), jer je jedan broj redovnih i dopisnih članova prešao u radni sastav drugih akademija.

Novi Zakon o Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti donesen je 27. februara 2012. godine (Službeni list Crne Gore, br. 14 od 7. marta 2012. godine). Prema Zakonu, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti je najviša naučna i umjetnička ustanova u Crnoj Gori, od posebnog nacionalnog i državnog interesa. Akademija objedinjuje naučne potencijale, organizuje, podstiče i razvija naučno, umjetničko i kulturno stvaralaštvo, afirmiše crnogorsku duhovnu, nacionalnu i državnu tradiciju od Duklje do savremene Crne Gore i svojim djelovanjem doprinosi ukupnom napretku države Crne Gore.

Odrednicu “akademija nauka i umjetnosti’’, u svom nazivu, ne mogu koristiti druga pravna lica.

Akademijom samostalno upravljaju njeni članovi, u skladu sa Zakonom i Statutom Akademije.

Akademija:

- se zalaže za slobodu naučnog i umjetničkog stvaralaštva;

- organizuje, podstiče i obavlja, samostalno i sa drugim naučnim ustanovama, naučna istraživanja;

- organizuje, samostalno ili sa drugim, naučne skupove, simpozijume, naučne tribine, naučna savjetovanja, izložbe i promoviše rezultate naučnog i umjetničkog stvaralaštva;

- pomaže individualni naučni i umjetnički rad svojih članova i naučni i umjetnički rad u drugim ustanovama;

- učestvuje u utvrđivanju programa od naučnog i umjetničkog značaja za Crnu Goru;

- pomaže osposobljavanje i usavršavanje naučnog i umjetničkog podmlatka;

- izdaje publikacije iz oblasti nauke i umjetnosti;

- podstiče i njeguje naučnu i umjetničku kritiku;

- skuplja, sređuje i proučava naučnu građu iz oblasti nauke i umjetnosti;

- učestvuje, po potrebi, u ocjenjivanju rezultata naučnog i umjetničkog stvaralaštva;

- daje inicijative, predloge i mišljenja državnim organima i drugim nosiocima ekonomskog, obrazovnog, kulturnog i javnog života radi što uspješnijeg rješavanja pojedinih dugoročnih i aktuelnih problema društvenog razvitka;

- sarađuje sa naučnim, obrazovnim, kulturnim, privrednim i stručnim organizacijama i ustanovama u zemlji i inostranstvu.

Akademija u vršenju svoje djelatnosti:

1) organizuje i obavlja, samostalno ili u saradnji sa drugim naučnim ustanovama, naučna istraživanja od značaja za kulturni, ekonomski, politički i ukupni društveni razvoj Crne Gore;

2) organizuje naučna savjetovanja i rasprave o aktuelnim pitanjima i problemima društvenog razvoja Crne Gore, kao i naučne skupove, savjetovanja i druge sastanke naučnika i umjetnika iz zemlje i inostranstva;

3) razmatra stanje u oblasti nauke i umjetnosti u Crnoj Gori i daje državnim organima, organizacijama i ustanovama, samoinicijativno ili na njihov zahtjev, predloge i mišljenja za njihovo dalje unapređivanje i razvoj, u skladu sa najvišim dostignućima i standardima u toj oblasti;

4) na poziv državnih organa, ustanova i institucija učestvuje u pripremi i izradi projekata od nacionalnog i državnog značaja;

5) sarađuje sa stranim akademijama i međunarodnim udruženjima nacionalnih i državnih akademija u kojima predstavlja Crnu Goru, kao i drugim naučnim i kulturnim institucijama u inostranstvu i učestvuje u zajedničkim projektima;

6) pomaže naučni i umjetnički rad u drugim naučnim i umjetničkim ustanovama u Crnoj Gori;

7) prati i podstiče razvoj naučnog i umjetničkog podmlatka i pomaže usavršavanje i afirmaciju naučnika i umjetnika;

8) organizuje prikupljanje i proučava građu iz oblasti nauke i umjetnosti;

9) priprema Enciklopediju Crne Gore i druge nacionalne enciklopedije u oblasti nauke i umjetnosti, objavljuje izdanja najznačajnijih naučnih i književnih djela na crnogorskom jeziku ili jezicima u službenoj upotrebi, kao i djela na drugim jezicima, značajna za Crnu Goru, značajna muzička djela i najvažnija djela pravne tradicije;

10) organizuje prezentacije rezultata svojih naučnih istraživanja, izložbe knjiga i umjetničkih radova, izdaje stalne i povremene publikacije iz oblasti nauke, kulture i umjetnosti i razmjenjuje ih sa odgovarajućim organizacijama i ustanovama u zemlji i inostranstvu;

11) obavlja i druge poslove u skladu sa Statutom Akademije. 

Akademija sada ima 42 člana u radnom sastavu (redovnih 28 i vanrednih 14) i 33 inostrana člana.

Organi Akademije su: Skupština, Predsjedništvo i predsjednik.

Najviši organ upravljanja CANU je Skupština, a njen izvršni organ je Predsjedništvo Akademije, koje čine:

predsjednik, 2 potpredsjednika, generalni sekretar i sekretari odjeljenja.

Predsjednici Društva, odnosno CANU, bili su:

akademik Branko Pavićević (1973–1981),

akademik Branislav Šoškić (1981–1985),

akademik Mirčeta Đurović (1985–1989),

akademik Dragutin Vukotić (1989–2002),

akademik Momir Đurović (2002–2016),

akademik Dragan K. Vukčević (2016– ).

Svoju djelatnost CANU ostvaruje u odjeljenjima, institutima, centrima, odborima i drugim radnim tijelima.

CANU ima 4 odjeljenja:

- Odjeljenje prirodnih nauka,

- Odjeljenje društvenih nauka,

- Odjeljenje humanističkih nauka,

- Odjeljenje umjetnosti.

Naučnoistraživačke jedinice u sastavu Akademije su: Institut za jezik i književnost "Petar II Petrović Njegoš", Leksikografski centar, Centar za energiju i ekologiju – ENEKO.

Posebne jedinice u sastavu Akademije su: Biblioteka sa arhivom i Galerija sa umjetničkom zbirkom. U okviru Akademije djeluje i Centar mladih naučnika.

Za pojedine oblasti nauka ili umjetnosti u CANU aktivni su odbori i druga radna tijela, kao stalni oblik ostvarivanja zadataka CANU.

© 2017 CANU - Crnogorska akademija nauka i umjetnosti.
Sva prava zadržana.
Me / En